AKIN DİNDAR

Bebeklerde ilk dişlerin çıkmaya başlamasından sonraki dönemde anne ve babalara ne tür tavsiyeleriniz olacaktır?
Bebeklerin doğumdan itibaren anneleri, mutlaka, bebeklerini anne sütü ile beslemelerini, ilk 6 ayda sadece anne sütü, daha sonra ek besinlerle dengeli beslenmelerini. 11.00-15.00 saatleri haricinde çocuklarını 10’ar dk. Dan başlayarak güneşletmelerini ki; güneşlerin ciltte D vitamini sentezi gerçekleşiyor. Bu da kemik ve dişlerin yapısının güçlü olmasını temin ediyor.
Dişleri çıkmaya başlayınca bir tülbenti karbonatlı suya batırarak dişlerini silmelerini öneririm. 1.5 yaşından sonra çocuğu diş fırçasıyla tanıştırmak lazım. Bu dönemde anne yardımcı olmalı 3 yaşından sonra çocuk kendisi fırçalamaya başlamalıdır. Yaygın olarak yapılan hatalardan bir diğeri, biberonlarla süt verirken içine anneler bal katıyorlar. Bu ballı sütler çocuklarda çok küçük yaşlardan itibaren süt dişlerinin çürümesine neden oluyor. Buna mani olmak için, ya bal ilave edilmeyecek veya ballı sütten sonra, çocuk küçükse su içirilmelidir. Büyükse, dişlerini fırçalatmalı.
Daha sonraki dönemde 6-12 yaş arasında 6 aylık peryotlarla deş hekimine kontrole götürülürse ilerde oluşacak problemlerden erken dönemde korunulmuş olunacak.

Dişlerimize zararlı gıdalar var mıdır?
Dişlerimize zararlı gıdalar var mıdır? Diye sorulursa; buna vereceğimiz cevap evettir. Bunlar asitli gıdalar, şekerli, karbonatlı gıdalar ağızda asit oluşumunu hızlandırarak çürüğe zemin hazırlarlar.
Sert, kabuklu yiyecekleri dişlerle kırmak ise, dişte kırılma, çatlama ve dişte nekrozlara, kistlere neden olabiliyorlar.
Aşırı soğuk-sıcak farkı olan gıdalar aynı anda tüketmekte dişlerin sağlığına olumsuz etkiler yapıyorlar.
Çürük oluşmasına mani olmak için ağız hijyenine dikkat etmeliyiz. Bunun içinde yemeklerden sonra dişlerimizi mutlaka macun ve fırçayla fırçalamalıyız.

Günde kaç kez ve ne zaman dişlerimizi fırçalamalıyız?
Günde kaç öğün yemek yiyorsak o kadar fırçalayalım. Aralarda abdest alırken de misvak kullanılmasının dişler üzerine çok olumlu sonuçlar oluyor. Yatmadan hemen önce diş fırçalamaya bilhassa özen göstermeliyiz.
Fırçaya özen göstermezsek; başta diş etleri olmak üzere dişlerde problemler başlıyor:

Diş eti kanamalarının nedenleri nelerdir?
Dişetlerinde kanamalar yeterli fırça yapılmazsa oluşabiliyor.
Hijyene özen gösterilmezse dişlerde tutarlar ve bunlara bağlı olarak dişeti kanamaları oluşuyor.
Ergenlik döneminde östrojen yetersizliğinden dişeti kanamaları oluşabiliyor.
Çapraşık dişlerde giypivodaki dolaşım bozukluğundan dişeti kanamaları oluyor.
Menapoz ve antropoz dönemlerinde de hormonal nedenlerle diş eti problemleri görülebiliyor.
Hatalı dolgu, köprü ve protezlerde de diş eti kanamaları oluşuyor.
C vitamini eksikliğine bağlı diş eti kanamaları da çok görülen bir durumdur.
Sigara, şeker, asitli içecekler, çay, kahve bunların diş sağlığına zararları var mıdır?
Sigaranın diş sağlığına etkisinin olumsuz oluşu hepimizin bildiği bir gerçektir. Sigara diş etlerinin çekilmesine ve erken kaybına neden oluyor. Ağız kanserlerinin sebebi...
Şeker ve asitli içecekler çürüğe zemin hazırlıyor. Koyu çay ve kahvenin uyarıcı etkisi dışında dişlerde lekelemelere neden oluyorlar.

Sağlıklı bir diş macununda aranabilecek özellikler neler olmalıdır?
Diş macunlarında aranması ve olmasını istediğimiz bazı elementler var. Bunlar; iyi bir hijyeni sağlayıcı dolması, içerdiği karşı dişleri koruyucu özellik olan florun olması mekanik temizliğin artması, dezenfeksiyonun sağlanması, yumuşak dokuların sıkıştırılmasını temin, diş taşlarını eritme, asit karakterde maddelerin nötralizasyonu, musin tabakasının parçalanması ve nihayet mirenin mineral bakımından zenginleşmesini temin için macunlara ve patlara son senelerde “klorofil” ve “fluor” de katılmaktadır. Klorofoil ağız kokusunu imha, fluor ise minenin fluorunu fazlalaştırmak suretiyle çürüğe karşı mukavim kılmak maksadıyla ilave edilmelidir.

Diş fırçası satın alırken, diş sağlığımıza uygun diş fırçasında hangi özellikleri aramamızda fayda vardır?
1) Naylon kıldan olmasına, (hijyen ve sağlık için)
2) Kıl uçlarının yuvarlatılmış olmasına
3) Dişlerin her tarafına ulaşabilecek, kendisi temizlenebilecek hatta dezenfekte edilebilen olmasına,
4) Ağzın anatomik durumuna uygun şekil ve büyüklükte olmasına
5) Uçlarının çatı şeklinde kesilmiş olmasına. (İntendental aralığına iyi girer.)
6) Fırça başının ufak olmasına dikkat etmeli. En iyisi 2-3 sıra, 6-8 kıl demeti taşıyan fırçalardır.
7) Sertliği ise, diş eti kanayanlarda, önce yumuşakla başlanılması, daha sonra orta ve serte geçilmesiyle diş etlerine masaj saplayacak yapıda olmalı.
8) Piyasadaki boş tarafı elektrikli fırçalar çok iyi dizayn edilmişler, fasulye edilebilecek fırçalardır.
9) Fırçalar sert ve temiz olmalı. Bunu temin maksadıyla sabah akşam biriyle, öğlen diğeriyle fırçalamak için 2 fırça bulundurursak fırçaların sertliğini muhafaza ederiz.

Misvak kullanımı konusunda görüş ve önerilerinizi alabilir miyiz?
Misvak kullanmayı aralarda yapmayı tavsiye edebiliriz. Misvak ile dişlerin oral yüzlerine ve arka bölgedeki dişlere ulaşılması güçtür. Ama yetişen yerlere abdest alırken kullanmanın faydaları çoktur. Yeni misvak kullanmadan önce 1-2 cm kadar ucundan soyulur, sıcak suyla ıslatılır. Daha sonra lif lif ayrılan uçlarından fırça gibi istifade edilebilir.
Misvak’ın dişeti ve diş sağlığı üzerine olumlu etkileri inkar edilemez.
Son yıllarda Avrupa’dan misvakın ana maddesinden yapılmış macunlar getiriliyor. Çok istifade ediliyor.

Dişlerde oluşan ve zamanında önlem alınmayan çürüklerin yol açtığı rahatsızlıklar nelerdir?
Çürükler zamanında tedavi edilmezse, çocuklarda daimi dişlerdeki çapraşıklıklara, fakat enfeksiyon odağı oluşumuna, erişkinlerde ise yine fedal enfeksiyon odağı olarak bütün vücuda mikrop pompalama merkezi oluyorlar. Bunlar da eklem romatizmasından kalp ve böbrek gibi organlarımızı bile olumsuz etkileyebiliyorlar.
Çürükler ve bu dişlerin çekimleri çiğneme fonksiyonunu konuşma ve dahi, gülme fonksiyonu bozuyor. Hastalarda fiziki ve psikolojik rahatsızlıklar görülebiliyor.

Damak kullananlara tavsiyeleriniz nelerdir? Hijyen açısından nelere dikkat etmelerinde fayda vardır?
Dişler çekilince kullanmak zorunda kalınılan “damak” denen total protezleri kullananlara; her yemekten sonra yıkamalarını, protez fırçalarıyla deterjanla fırçalamalarını, akşamları çıkarıp, temizledikten sonra bir kap içindeki suya bırakılmasını, ağızın dinlendirilmesini, 15-20 günde bir pasta karbonatıyla fırçalanmasını, 2-3 ayda bir eczanelerden alınan protez temizleme tabletlerini suda eriterek içinde akşamdan sabaha kadar bekletmelerini tavsiye ederiz.

Dişlerinizi temizletmemizin zararları var mıdır? Temizlettikten sonraki süreçte nelere dikkat etmek gerekir?
Dişlerde oluşan tartarlar da mutlaka temizletilmeli. Bunlar ihmal edilirse geri dönüşümü olmayan dişeti rahatsızlıkları ve diş kayıplarına neden olurlar.
Temizlettirildikten sonra diş etlerine masaj yapma ve doğru fırçalama etlerinin sıkışmasını temin edici.) Belirli periyotlarda bu temizliklerin yapılması, dişleri daha uzun kullanmamızı sağlayacaktır.

13- Şiddetli diş ağrılarında antibiyotik, ağrı kesici kullanımını tavsiye ediyor musunuz?
Şiddetli diş ağrılarının nedenlerinin, iltihaplanma olduğu kesin olarak anlaşıldıktan sonra, hekim nezaretinde Antibiyotik kullanılabilir. Yanı sıra, Araljezik (diş kesici) de önerilir. Rastgele antibiyotik kullanımından sakınmak gerekir.

14- Piyasada satılan diş parlatıcı, beyazlatıcı ürünlerin kullanımı konusunda görüşleriniz nelerdir, sağlıklı mıdır, zararlı mıdır?
Piyasadaki diş patlarının, parlatıcıların, hekim kontrolü olmadan kullanımı yanlış neticeler verebilir. Bunlar geçici bir parlaklıktan sonra daha kötü sonuçlar verirler. Çünkü dişlerin minelerini çizen, aşındıran ilaçlardır,

15- Fındık, ceviz, vs. gibi sert cisimlerin dişler ile kırılmasının zararları var mıdır? Bir hekim olarak ne tavsiyelerde bulunabilirsiniz?

16- Dişlerimizin sağlığına olumlu etki yapan gıdalar var mıdır. Elma örneğin yenilirse dişlere faydalıdır deniliyor siz bu konuda neleri tavsiye edebilirsiniz, bizlere.
Dişlerin sağlığına olumlu etki yapan gıdaları şöyle sıralayibiliriz. Mineral tuzları ve organizmada 5 gr.’dan az olarak bulunan “Eser” elemanları” (Cu, O, Mo, I, F, Mn ve Co) A ve D vitaminleri ihtiva eden kuvvetli gıdalarla çocukları beslemek, oluşacak çürükleri azami azaltacaktır. Kısaca çocuklara “Raşitizm” tedavisi uygulandığında dişlerde de çürük miktarının azaldığı görülmüş ve kanıtlanmıştır.

17- Günümüz şartları malumunuz zor geçim sıkıntısı, stres normalde bir kişinin hangi zaman aracılığında diş doktorunu ziyaret edip kontrol olmasında fayda vardır.
Diş doktorlarına 6 ayda periyodik muayeneler, erken çürük teşhisini ve tedavisini kolaylaştıracaktır. Her kesin kendi doktoruyla muayene vakitlerini konuşması, ayarlaması gerekir. Tedavi olacak hastadan muayene ücretini bizler almıyoruz. Bu gibi kolaylıklar, hastayı kontrollere çekmekte teşvik edici unsurlar olabilir.

18- Kanal tedavisi nedir, hangi durumlarda yapılması gerekmektedir?
Kanal tedavisi, eğer dişler, diğer tedavi yöntemleriyle tedaviye cevap verilmezse, dişin pulpasının (sinirlerinin, devamlarının çıkarılarak içinin doldurulması yöntemidir. Uygun olan dişler de yapılırlar.

19- Sağlıklı ve uzun ömürlü bir dolgu da ne gibi özellikler olmalıdır. Kısacası siz dolgu yaparken hangi şeklini tavsiye ediyorsunuz, size gelenlere.
Sağlıklı ve uzun ömürlü dolgu hem hastaların hem de hekimlerin arzu ettikleri bir iştir. Sağlamlık ve hijyen açısından amalgam dolgular en uzun süre gidenlerdir. Önlerde ise mecburen estetik dolgular tercih ediliyor. Arka bölgede estetik gaye güdülürse, kısa süreli işler yapılmış oluyor.

20- Geçici dolgu hangi durumlarda yapılmaktadır. Tedavi sürecini bize biraz açıklayabilir misiniz?
Geçici dolgular, ağrılı kavitelerde, lokal ve total pulpektomilerde v.s. kullanılabilen bir dolgu yöntemidir. Pansumanlardan sonra da kullanılır.

21- Ağız kokusu nedenleri nelerdir?
Ağız kokusu nedenlerine gelince; sindirim sisteminden, ağız boşluğundan ve komşu organlardan (akciğerler, sinüsler, tansillalar, faranks ve komşu larenks gibi) kaynaklanabilir.
1) Ağız kokusu sosyal bir sakatlık teşhis eder,
2) Ağız kokusu bir nevruza sahip olabilir.
3) Ağız kokusu bir hastalığın teşhisine vasıtadır.
Sabah kalkınca olan gece tükürük ifrazının azalmasıdır. Bol su içilmeli, gece yatmadan en az 2-3 saat önceden yemek yenmemelidir. Sigara, alkol, fazla çay, kahve, asitli içecekler, kızartmalar, süt, tereyağı, yoğurt, soğan, sarımsak gibi kokuya neden olan yiyecekler ve içeceklerden uzak durulmalıdır.
Yatarken dişler önce fırçalanmalı, ardından ipek diş ipleriyle dişlerin arayüzleri temizlenmeli, diş suyu veya tuzlu su ile ağız çalkalanmalı. Dişetine, sinüste, dişlerde, akciğerlerde rahatsızlıklar varsa, tedavi edilmelidir. Hoş kokulu, hoş gülüşlü, hoş günlerin 9hepimizin olması dileğiyle...
Sağlıcakla kalalım...